Không phải ai cũng nhớ tên những người từng tốt với mình, nhưng ai cũng nhớ cảm giác được đối xử tử tế. Có thể bạn đã từng là người trao đi điều đó dù chẳng ai biết, và có thể chính bạn là lý do khiến ai đó tin rằng thế giới này vẫn còn lòng trắc ẩn.
Sáng nay trên đoạn phố nhỏ gần tiệm bánh cũ tôi nhìn thấy một người đàn ông dừng xe giữa phố đông, tháo vội chiếc áo khoác ngoài và nhẹ nhàng khoác lên vai một cụ bà đang co ro bên vỉa hè. Không một lời nói, cũng không có máy quay, … chỉ là một hành động lặng thầm như thể ông đã làm điều đó cả trăm lần trước. Cụ bà ngẩng lên, môi mấp máy định nói gì đó nhưng ông đã rẽ đi mất hút vào dòng người. Tôi không biết họ là ai, cũng chẳng chắc mình sẽ gặp lại. Nhưng chiếc áo khoác ấy và ánh mắt ngỡ ngàng của cụ bà cứ vương lại trong tôi cả buổi sáng, như một làn hương thoảng nhẹ, như một bản nhạc không lời mà trái tim vẫn lặng lẽ ngân vang.
Và rồi khi để tâm hơn, tôi bắt đầu thấy lòng tốt hiện diện ở nhiều nơi tưởng như vô hình.
Một buổi chiều mưa tầm tã, tôi thấy một cậu bé học sinh đưa tay che ô cho một chú chó ướt sũng đang run rẩy trước mái hiên cửa hàng. Cậu đứng lặng lẽ, cúi thấp người, không màng đến chiếc áo trắng đồng phục đang loang dần vì nước. Người đi đường lướt qua, chỉ có một vài người ngoái nhìn nhưng với tôi hình ảnh ấy như một đốm lửa nhỏ được thắp lên giữa phố xá lạnh lùng.
Có lần, tôi bắt gặp một cô gái trẻ quay lại giữa đoạn cầu thang trong trung tâm thương mại, chỉ để nhặt lên chiếc găng tay ai đó đánh rơi và đặt ngay ngắn lên lan can. Không ai biết hay để ý, cũng không ai cảm ơn, nhưng hành động đơn giản ấy lại khiến tôi mỉm cười mãi về sau.
Một chiều khác giữa dòng người đông đúc ở trạm xe buýt, tôi thấy một bác trung niên tháo tai nghe ra khi nghe tiếng một cụ ông hỏi đường. Bác dừng lại hẳn lắng nghe cẩn thận, rồi vừa chỉ vừa dắt cụ sang tận bến đối diện. Cụ ông cúi đầu cảm ơn, còn bác chỉ khẽ cười: “Có gì đâu ạ.”
Những mảnh ghép nho nhỏ ấy, nếu không để ý ta rất dễ bỏ qua. Nhưng khi gom lại, chúng trở thành một bản đồ âm thầm dẫn ta về với phần người đẹp đẽ nhất.
***
Không có trường lớp nào dạy ta cách trở thành người tử tế. Lòng tốt không nằm trong sách giáo khoa, cũng không phải một kỹ năng mềm để thêm vào hồ sơ xin việc. Nó là một bản năng dịu dàng, một phần người nguyên sơ còn sót lại trong ta, thứ mà xã hội hiện đại với quá nhiều toan tính và phòng bị đang dần gói lại, cất đi, và đôi lúc quên mất rằng mình từng có. Ta sống giữa thành phố rực sáng ánh đèn, nhưng lại thiếu ánh sáng trong mắt nhau. Ta sợ bị lợi dụng, sợ bị hiểu lầm, sợ mình sẽ là người ngốc nghếch giữa một thế giới thực dụng. Thế nên lòng tốt dần trở thành một điều xa xỉ, không phải vì nó hiếm, mà vì quá nhiều người không dám trao đi. Và thế là thay vì mở lòng, ta học cách phòng thủ. Ta học cách đi nhanh qua một người ngã xe vì sợ bị hiểu lầm. Ta lặng lẽ nhìn một đứa trẻ lạc khóc giữa siêu thị, rồi quay đi vì sợ rắc rối. Ta thấy một dòng trạng thái buồn bã, nhưng rồi lại cuộn tiếp xuống vì nghĩ: “Chắc có người khác sẽ quan tâm.”
Chúng ta không vô cảm, chúng ta chỉ mỏi mệt. Chúng ta đã quá quen với những câu chuyện tốt đẹp bị xuyên tạc, những lời tử tế bị lợi dụng, những tấm lòng chân thành bị đem ra làm trò cười. Dần dần, ta tự nhủ rằng thờ ơ là khôn ngoan, vô tâm là an toàn, và tốt bụng là một thứ xa xỉ chỉ nên dành cho những người thật xứng đáng. Nhưng nếu ai cũng giữ lại lòng tốt cho riêng mình, chờ “đúng người” mới trao ra, thì sẽ có bao nhiêu người lạc lõng ngoài kia không kịp có được một chút ấm áp giữa đời này ? Lòng tốt, suy cho cùng không phải để xứng đáng, mà để được trao đi. Giống như ánh sáng, nó không lựa chọn nơi xinh đẹp để chiếu vào, mà chỉ đơn giản là chiếu tới mọi nơi có thể.
Vì đâu ai biết được một hành động nhỏ nhoi ta làm hôm nay lại chính là thứ níu giữ ai đó lại với cuộc đời. Một lời động viên vu vơ có thể là tất cả đối với người đang tuyệt vọng. Một cái gật đầu cảm thông có thể là điểm tựa cuối cùng của ai đó giữa ngày giông bão. Không phải ai cũng cần ta làm điều lớn lao, có khi họ chỉ cần biết rằng thế giới này vẫn còn có người không bỏ mặc họ. Có thể bạn không thay đổi được cả thế giới, nhưng bạn có thể thay đổi thế giới của một người.
Và đôi khi, chừng đó là đủ rồi.
Hồi nhỏ, tôi từng được một người đàn ông xa lạ dắt tay qua đường trong cơn mưa lớn. Lúc nằm viện, có một bà cụ không quen luôn mang cho tôi một quả chuối mỗi ngày. Lúc thi trượt, người bạn cùng phòng lặng lẽ rót cho tôi ly nước rồi để lại một dòng chữ nhỏ viết trên tờ lịch ngày: “Chúng ta cùng làm lại”. Những người ấy có lẽ giờ tôi không còn nhớ nổi khuôn mặt nhưng những điều họ làm thì vẫn còn đó, nguyên vẹn như thuở ban đầu. Lòng tốt dù nhỏ sẽ không bao giờ trôi đi, nó chỉ cần một người giữ giùm rồi trao đi tiếp, như một ngọn lửa âm ỉ truyền qua bàn tay người này tới người khác. Và thật ra điều khiến lòng tốt dần cạn không phải vì con người xấu đi, mà vì như đã nói, quá nhiều người tốt đã mỏi mệt. Khi bạn nhường chỗ mà chẳng ai nhìn, khi bạn giữ im lặng đúng lúc mà không ai ghi nhận, khi bạn làm điều tử tế mà chẳng ai buồn để ý… bạn bắt đầu tự hỏi: “Liệu có đáng không ?”
Câu trả lời là Có. Nhưng lòng tốt cũng như ngọn đèn dầu, cũng cần được tiếp nhiên liệu. Một lời cảm ơn, một cái nhìn hiểu chuyện, một ai đó chạm nhẹ vào vai và nói: “Cảm ơn vì bạn vẫn còn làm điều này.” Đôi khi chỉ cần vậy, một chút công nhận là đủ để lòng tốt được tiếp tục thắp sáng. Có những người cả đời chẳng để lại điều gì ồn ào, không bảng thành tích, không lời khen tặng, không dấu ấn lớn lao. Nhưng họ từng là một cơn gió nhẹ làm dịu lòng ai đó trong ngày nắng gắt, họ từng là một cái nắm tay đúng lúc, một ánh mắt dịu dàng giữa lúc người khác gần như gục ngã. Và điều lạ lùng là họ chẳng bao giờ nghĩ mình đang làm điều gì “vĩ đại”. Họ chỉ đơn giản sống theo cách mà trái tim mách bảo, như thể nếu không làm vậy họ sẽ không còn là chính mình nữa.
Thế giới này được giữ lại bởi những điều như thế, không phải bằng những bản tin giật gân hay những bài diễn thuyết hùng hồn. Mà bằng những hành động nhỏ, im lặng, lặp đi lặp lại, chẳng bao giờ được nhắc tên nhưng cũng chưa từng biến mất. Đôi khi tôi nghĩ, nếu một đứa trẻ được ai đó dịu dàng với mình khi yếu đuối, thì lớn lên nó sẽ dịu dàng với người khác khi họ yếu đuối. Nếu một người từng được che chở trong khoảnh khắc tăm tối nhất, thì họ sẽ học cách dang tay ra với người khác trong bóng tối. Lòng tốt sinh sôi như vậy, không cần lý do, không cần sự hoàn hảo, chỉ cần một người bắt đầu. Và nếu bạn đã từng lặng lẽ làm một điều tốt mà không ai biết đến, không ai ghi nhận, không ai đáp lại thì xin đừng nghĩ là vô nghĩa, vì biết đâu chính bạn đã cứu một ai đó vào ngày họ cần nhất. Hãy giữ lấy rồi gửi tiếp đi vì sau tất cả ta đâu thể chọn một thế giới luôn dịu dàng, nhưng ta có thể chọn mình sẽ dịu dàng với thế giới. Ta không thể xóa hết tổn thương, nghi kỵ hay bất công, nhưng ta có thể làm dịu nó từng chút một, bằng chính sự tử tế mình trao ra.
Lòng tốt sẽ không làm ta yếu đuối, nó làm ta can đảm vì giữa một thế giới đầy phòng bị, lựa chọn tin vào con người, lựa chọn tiếp tục tử tế mới là điều dũng cảm nhất. Thế giới này không cần thêm những người giỏi chỉ trích, hơn thua hay thờ ơ, thế giới cần thêm những người biết cúi xuống nhặt lên chiếc khăn rơi, biết nói lời cảm ơn, biết dừng lại giữa phố đông để hỏi: “Bạn không sao đấy chứ ?” Nếu không ai bắt đầu thì bạn hãy là người bắt đầu, vì lòng tốt khi được gieo đi rồi sẽ có ngày quay trở lại. Có thể không đúng lúc, không đúng người, nhưng luôn đúng nghĩa.
***
Tôi viết bài này không để kể khổ, càng không để đòi hỏi. Tôi viết vì tôi đã từng là người nhận từ những tấm lòng âm thầm, không tên, không đòi hỏi gì ở tôi. Tôi viết không phải để ghi ơn mà để nối tiếp, để không đánh rơi điều đẹp đẽ mà tôi từng nhận được. Và nếu bạn, người đang đọc những dòng này cũng từng được một lòng tốt nào đó chạm vào, thì có lẽ bạn sẽ hiểu vì sao tôi viết như vậy. Nếu bạn thấy những điều tôi viết là xứng đáng, nếu bạn cũng mong muốn giữ lại một khoảng tĩnh lặng giữa mạng xã hội đầy tiếng ồn thì tôi để lại thông tin ở đây, hãy gửi cho Yuumon một tách trà nhỏ. Chẳng tính vơi đầy, quan trọng là tấm lòng của bạn, như một lời động viên để tôi viết tiếp, chia sẻ sự tử tế và chữa lành tới cuộc đời này.
Yuumon đang ấp ủ tạo nên một không gian viết nho nhỏ, nơi những người yêu viết có thể dừng lại, chia sẻ, chữa lành, không phán xét và hơn thua. Những khoản ủng hộ bạn trao đi sẽ được dùng để giữ lửa cho nơi ấy, làm nên những cuộc thi viết ấm áp và những phần thưởng dịu dàng dành cho những tâm hồn đang chọn cách sống tử tế, dù thế giới có ồn ào. Đây không phải là một lời kêu gọi giúp đỡ, mà là lời mời cùng nhau giữ lại một nơi đẹp đẽ, nơi mà chữ vẫn còn nhân hậu, và lòng người vẫn còn tin nhau.
Tấm lòng của các Quý độc giả xin gửi về:
Chủ tài khoản: YUUMON
Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam BIDV (hoặc quét mã QR phía dưới).
Lòng tốt không cần sân khấu, nó chỉ cần không bị lãng quên. Nếu bạn từng lặng lẽ đặt lại chiếc giày cho người khác trong tiệm thử, từng giữ cửa thang máy lâu hơn bình thường, từng nhắn một dòng cảm ơn cho một người không quen… bạn là người đang gìn giữ điều đẹp đẽ nhất còn sót lại trong thế giới này. Và nếu có ai đó, ở đâu đó, cũng đang giữ lòng tốt bằng chữ thì biết đâu bạn và người đó sẽ gặp nhau trong một khoảng im lặng dịu dàng.
Cảm ơn bạn vì đã đọc tới đây.
Cảm ơn bạn vì vẫn tin vào những điều tử tế.
Cảm ơn bạn vì đã không để lòng tốt ngủ yên.
© 2025 Yuumon.
Bản quyền nội dung thuộc về Yuumon. Vui lòng không sao chép, chỉnh sửa, hoặc đăng tải lại dưới bất kỳ hình thức nào mà không ghi rõ nguồn. Nếu trích dẫn, xin vui lòng dẫn link về bài viết gốc tại: www.yuumon.com